In de gebiedsontwikkeling lijkt er een onverzadigbare drang te bestaan om het rendement van sociale en culturele functies te meten, het liefst uitgedrukt in harde euro’s. Maar het najagen van die cijfers is geen heilige graal. De werkelijkheid is namelijk: er is altijd rendement. Het hangt er alleen vanaf wat je kiest om te meten.
Wat levert een maatschappelijke functie nou écht op? Die vraag blijft maar rondzingen in ons vak. Merkwaardig eigenlijk, want ik heb nog nooit iemand uit de vastgoedwereld horen vragen naar de ROI van wéér een koffiezaak, hotel, winkelketen of zelfs een extra pinautomaat. Maar zodra het gaat over een culturele voorziening, een buurthuis, een broedplaats of trapveldje moet de waarde plots wél worden aangetoond. Liefst in harde cijfers. Aantal bezoekers. Aantal euro’s. Omzet per dag.
De zeldzame onderzoeken, die proberen de waarde van cultuur, sport of groen te kapitaliseren, worden dan ook gretig omarmd. Zoals het onderzoek van Rebel Group van een paar jaar geleden: elke euro die in een creatieve broedplaats wordt geïnvesteerd, levert over vijftien jaar gemiddeld 24 euro op. Grotendeels indirect, maar toch. Want in een systeem waarin euro’s zwaarder wegen dan betekenissen, telt vooral wat je wel kunt berekenen.
Dus, voor wie nog twijfelt: cultuur, sport en groen leveren méér op dan je denkt
Wie goed kijkt, ziet dat dit soort plekken tastbare meerwaarde opleveren, zonder dat daar onderzoeken of ingewikkelde berekeningen voor nodig zijn. Afgelopen maand stond Marian Duff, oprichter van Open Space Contemporary Art Museum (OSCAM), met een interview in Trouw. Marian is zonder twijfel een van de smaakmakers en vernieuwers binnen de Nederlandse museale sector. Haar museum is gevestigd in de Amsterdamse Poort. In dit gebied, dat jarenlang bekendstond als vergeten winkelcentrum, waait nu een frisse en positieve wind.
Samen met initiatieven als Foundation Hip Hop Centre en The Black Archives geeft OSCAM de Amsterdamse Poort nieuw elan. Dat levert – naast deze landelijke media-aandacht- nog veel op: nieuwe doelgroepen, werkgelegenheid en talentontwikkeling. Hun avondprogrammering vergroot het gevoel van veiligheid en steeds meer potentiële huurders, ook de grote retailers, tonen weer interesse. Maar bovenal vertellen deze partijen een krachtig en veelbelovend verhaal over wat Amsterdam Zuidoost al ís én kan worden. Ze zijn een vliegwiel voor trots, zichtbaarheid en vernieuwing. En dat verhaal werkt dus ook door in meer huurders, minder leegstand en hogere vastgoedwaarde. Voor wie toch graag vooral in euro’s rekent.
En dit is nog maar één voorbeeld. Er zijn er talloze. Want een museum, podium, atelier, buurthuis of sportplek geeft een gebied betekenis, waarde en relevantie voor iedereen die er woont, werkt, leeft, denkt, droomt of rondhangt. Het hangt er alleen vanaf hoe je die waarde wilt meten. Dus, voor wie nog twijfelt: cultuur, sport en groen leveren méér op dan je denkt. De vraag is niet óf je daarin moet investeren, maar wanneer je begint.